മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ദുർബലമായ വെടിനിർത്തൽ സാഹചര്യത്തിനിടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വാണിജ്യ കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് “പൂർണ്ണമായും തുറന്നിരിക്കുന്നു” എന്ന് ഇറാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നാൽ ഇറാനെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള നാവിക ഉപരോധം തുടരുമെന്ന സൂചനയോടെ അമേരിക്ക രംഗത്തെത്തി.
ലെബനനിലെ വെടിനിർത്തൽ കരാറിനെ തുടർന്ന് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വഴി എല്ലാ വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്കും ഗതാഗതം അനുവദിച്ചതായി ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി സായിദ് അബ്ബാസ് അറിയിച്ചു. വെടിനിർത്തൽ കാലയളവിൽ ഏകോപിത പാതയിലൂടെ ഗതാഗതം നടക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ആഗോള എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന് നിർണായകമായ ഈ ജലപാത തുറന്നതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ ഉടൻ പ്രതികരണം പ്രകടമായി. എണ്ണവിലയിൽ ഇടിവുണ്ടായപ്പോൾ ഓഹരി വിപണികൾ ഉയർന്നു.
അതേസമയം, അമേരിക്ക കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മ നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നിരുന്നാലും ഇറാനെതിരായ നാവിക ഉപരോധം തുടരുമെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് Donald Trump വ്യക്തമാക്കി. ഇറാനുമായുള്ള കരാർ പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ ഉപരോധം നിലനിൽക്കും എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
വെടിനിർത്തൽ കാലയളവിലും അമേരിക്കയുടെ സൈനിക സാന്നിധ്യം ശക്തമാണ്. ആയിരക്കണക്കിന് സൈനികരും നിരവധി കപ്പലുകളും വിമാനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന സൈനിക വിന്യാസം തുടരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
ഇതിനിടെ, കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും നിയന്ത്രണങ്ങൾ തുടരാനിടയുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ഗതാഗത പാതകൾ ഏകോപിതവും ഇറാൻ തീരത്തിന് സമീപവുമാകുന്നത് നിയന്ത്രണം തുടരുന്നതിന്റെ സൂചനയായാണ് വിലയിരുത്തൽ.
ഇസ്രായേൽ–ലെബനൻ ഇടയിൽ പ്രഖ്യാപിച്ച 10 ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ നിലവിൽ തുടരുന്നുവെങ്കിലും ഇടയ്ക്കിടെ ലംഘനങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നുവെന്ന ആശങ്ക നിലനിൽക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളും വേഗത്തിലാക്കുകയാണ്. ഇറാനുമായി ഉടൻ ചർച്ചകൾ നടക്കുമെന്ന് അമേരിക്ക സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ആഗോള വ്യാപാരത്തിനും ഊർജ്ജ വിപണിക്കും നിർണായകമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ ഭാഗിക പുനർതുറക്കലും, ഇറാനെതിരായ തുടർച്ചയായ സൈനിക സമ്മർദ്ദവും, സമഗ്ര കരാറിലേക്ക് എത്താനുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങളും ചേർന്ന് സങ്കീർണമായ സാഹചര്യമാണ് നിലവിൽ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
