ലോക ജലദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് പാകിസ്ഥാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് നടത്തിയ മുന്നറിയിപ്പ് രാജ്യത്തെ ഗുരുതരമായ ജലക്ഷാമത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണെന്ന് കറാച്ചി ആസ്ഥാനമായ ബിസിനസ് റെക്കോർഡർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനം വിലയിരുത്തുന്നു. സീസണൽ പ്രശ്നങ്ങളെ കടന്നുപോയി സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയ്ക്കും ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്കും ദീർഘകാല ഭീഷണിയായി ജലക്ഷാമം മാറിയിരിക്കുകയാണെന്നും ലേഖനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഈ പ്രതിസന്ധിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന പ്രധാന ഘടകമാണെന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു. ഹിമാനികളുടെ ഉരുകൽ മാതൃകകളിലെ മാറ്റം, നദീപ്രവാഹത്തിലെ അനിശ്ചിതത്വം എന്നിവ ജലലഭ്യതയെ ബാധിക്കുന്നു. അതേസമയം, പരിമിതമായ സംഭരണ ശേഷി കാരണം പാകിസ്ഥാൻ ഒരേസമയം വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനും വരൾച്ചയ്ക്കും ഇരയാകുന്ന സാഹചര്യമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ 18 അണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതായി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത് സ്വാഗതാർഹമാണെങ്കിലും, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിൽ ഉണ്ടായ കാലതാമസത്തിന് ശേഷമാണ് ഈ നീക്കമെന്നും ലേഖനം വിമർശിക്കുന്നു. കനാൽ സംവിധാനത്തിലെ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ വഴി 33 ശതമാനം വരെ ജലനഷ്ടം കുറയ്ക്കാമെന്ന പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പരാമർശം, നിലവിലുള്ള ജലസേചന സംവിധാനത്തിലെ കാര്യക്ഷമതക്കുറവ് വ്യക്തമാക്കുന്നതായും പറയുന്നു. ചോർച്ച, പഴകിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, ദുർവ്യവസ്ഥാപനം എന്നിവ മൂലം ലഭ്യമായ ജലത്തിന്റെ വലിയൊരു വിഹിതം ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തുന്നില്ലെന്നും ലേഖനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
പ്രവിശ്യകൾ തമ്മിലുള്ള ജലവിതരണ തർക്കങ്ങളും പ്രശ്നം രൂക്ഷമാക്കുന്നു. വിശ്വാസ്യതയുള്ള തത്സമയ ഡാറ്റയുടെ അഭാവം ഈ തർക്കങ്ങളെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുന്നുവെന്നും, സ്വതന്ത്രവും സുതാര്യവുമായ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ വിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കാനാകും എന്നും ലേഖനം നിർദേശിക്കുന്നു.
ജലനയങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും അവയുടെ ഫലപ്രദമായ നടപ്പാക്കൽ പാകിസ്ഥാനിൽ പിന്നിലാണ്. പ്രഖ്യാപനങ്ങൾക്കപ്പുറം പ്രായോഗികമായ നടപ്പാക്കലാണ് നിർണായകമെന്നും ലേഖനം പറയുന്നു. കൃഷി മേഖല ഉൾപ്പെടെ ജല ഉപയോഗത്തിൽ കാര്യക്ഷമതയില്ലായ്മ വ്യാപകമാണെന്നും, പഴയ ജലസേചന രീതികളാണ് ഇപ്പോഴും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്നും വിമർശനം ഉണ്ട്.
ഇതോടൊപ്പം സിന്ധു നദീജല ഉടമ്പടി സംബന്ധിച്ചും ലേഖനം പരാമർശിക്കുന്നു. അതിർത്തി കടന്നുള്ള നദീജലത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന പാകിസ്ഥാനെ സംബന്ധിച്ച് ഈ ഉടമ്പടിയിലെ ഏതെങ്കിലും മാറ്റം രാജ്യത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയമാകാമെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
പതിറ്റാണ്ടുകളായി ചർച്ചചെയ്യപ്പെടുന്ന ജലപ്രശ്നം ഇപ്പോൾ കൂടുതൽ ഗുരുതര ഘട്ടത്തിലെത്തിയിരിക്കുകയാണ്. വെറും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ നിക്ഷേപം മതിയാകില്ലെന്നും, ജലത്തിന്റെ ഉപയോഗത്തിലും മാനേജ്മെന്റിലും സമഗ്രമായ മാറ്റം അനിവാര്യമാണെന്നും ലേഖനം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ഇല്ലെങ്കിൽ പ്രതിസന്ധി കൂടുതൽ വഷളാകുമെന്നും അത് അവസാനിപ്പിക്കാൻ വൈകുമെന്ന് ലേഖനം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
