കൈലാസ് മാനസരോവർ യാത്രയെ ചൊല്ലി ഇന്ത്യയും നേപ്പാളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി തർക്കം വീണ്ടും സജീവമായി. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ലിപുലേഖ് ചുരം യാത്രയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെതിരെ നേപ്പാൾ ശക്തമായ പ്രതിഷേധം രേഖപ്പെടുത്തി. ഈ പ്രദേശം തങ്ങളുടെ അധീനതയിലാണെന്നും അനുമതിയില്ലാതെ അവിടെ യാതൊരു പ്രവർത്തനവും നടത്താൻ കഴിയില്ലെന്നും നേപ്പാൾ വ്യക്തമാക്കി. വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഞായറാഴ്ച കാഠ്മണ്ഡുവിൽ നേപ്പാൾ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവന പുറത്തിറക്കി.
തർക്കത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം
ജൂൺ മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ കൈലാസ് മാനസരോവർ യാത്ര-2026 സംഘടിപ്പിക്കുമെന്ന് ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അടുത്തിടെ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. സിക്കിമിലെ നാഥു ലാ വഴിയും ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ലിപുലേഖ് ചുരം വഴിയും യാത്ര നടത്താനാണ് പദ്ധതി. ഇതിനായി ഓൺലൈൻ രജിസ്ട്രേഷനും ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, ഈ തീരുമാനത്തോട് നേപ്പാൾ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചു. തങ്ങളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെ അവരുടെ അവകാശ പ്രദേശത്ത് ഏകപക്ഷീയമായി തീരുമാനം എടുത്തുവെന്നാണ് നേപ്പാളിന്റെ ആരോപണം. നയതന്ത്ര മാർഗങ്ങളിലൂടെ ഈ വിഷയം ഇന്ത്യയുടെയും ചൈനയുടെയും ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നും അവർ അറിയിച്ചു.
ഇന്ത്യയുടെ പ്രതികരണം
നേപ്പാളിന്റെ ആരോപണങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി: ലിപുലേഖ് സംബന്ധിച്ച ഇന്ത്യയുടെ നിലപാട് വ്യക്തവും മാറ്റമില്ലാത്തതുമാണ്. 1954 മുതൽ കൈലാസ് മാനസരോവർ യാത്രയ്ക്കായി ഈ പാത ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നതാണെന്നും ഇത് പുതിയ സംഭവവികാസമല്ലെന്നും അധികൃതർ പറഞ്ഞു.
നേപ്പാളിന്റെ അവകാശവാദങ്ങൾക്ക് ചരിത്രപരമായ അടിസ്ഥാനമില്ലെന്നും അതിർത്തികളെ ഏകപക്ഷീയമായി പുനർനിർവ്വചിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് രൺധീർ ജയ്സ്വാൾ വ്യക്തമാക്കി. അതേസമയം, അതിർത്തി തർക്കങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ഉഭയകക്ഷി പ്രശ്നങ്ങളും ചർച്ചയിലൂടെ പരിഹരിക്കാൻ ഇന്ത്യ സന്നദ്ധമാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം
1816ലെ സുഗൗളി ഉടമ്പടിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കാളി നദിയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള ലിംപിയാധുര, കാലാപാനി, ലിപുലേഖ് പ്രദേശങ്ങൾ തങ്ങളുടേതാണെന്ന് നേപ്പാൾ അവകാശപ്പെടുന്നു. 2020ൽ ലിപുലേഖ് ചുരത്തിലേക്ക് ഇന്ത്യ 80 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള റോഡ് നിർമ്മിച്ചതോടെയാണ് തർക്കം വീണ്ടും രൂക്ഷമായത്. തുടർന്ന് കെ.പി. ശർമ്മ ഒലി നേതൃത്വത്തിലുള്ള നേപ്പാൾ സർക്കാർ ഈ പ്രദേശങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടം പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു. അന്നുമുതൽ വിഷയത്തിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ അഭിപ്രായ ഭിന്നത തുടരുകയാണ്.
