ധനസമാഹരണത്തിൽ ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും ദുർബലമായ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയായി ബംഗ്ലാദേശ് മാറുന്നു. രാജ്യം നേരിടുന്ന ഘടനാപരമായ പരിമിതികളും പരിഹാരമാർഗ്ഗങ്ങളും വിശകലനം ചെയ്യുന്ന പ്രത്യേക ഫീച്ചർ.അയൽരാജ്യമായ ബംഗ്ലാദേശിൽ നിന്നുള്ള സാമ്പത്തിക വാർത്തകൾ അത്ര ശുഭകരമല്ല. ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ വരുമാന സമാഹരണത്തിൽ ഏറ്റവും പിന്നിൽ നിൽക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിലേക്ക് ബംഗ്ലാദേശ് വീണിരിക്കുകയാണെന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര നാണയ നിധി ഡാറ്റ ഉദ്ധരിച്ച് ‘ദി ഡെയ്ലി സ്റ്റാർ’ പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
2024-ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനത്തിന്റെ വെറും 8 ശതമാനം മാത്രമാണ് സർക്കാരിന് വരുമാനമായി സമാഹരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്. ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങളും കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയും നേരിടുന്ന യെമൻ, സുഡാൻ തുടങ്ങിയ തകർന്ന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകളേക്കാൾ തൊട്ടുമുകളിൽ മാത്രമാണ് നിലവിൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സ്ഥാനം.
ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ ഏറെ മുന്നിൽപൊതു ധനകാര്യ മാനേജ്മെന്റിലും നികുതി പിരിവിലും ബംഗ്ലാദേശ് നേരിടുന്ന കടുത്ത ഘടനാപരമായ പരിമിതികളാണ് ഈ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണം. ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ വരുമാന-ജിഡിപി അനുപാതമുള്ള രാജ്യം കൂടിയാണ് ബംഗ്ലാദേശ്. മറ്റ് അയൽരാജ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഈ വ്യത്യാസം വ്യക്തമാകും:രാജ്യംവരുമാന-ജിഡിപി അനുപാതംഭൂട്ടാൻ26.97%, ശ്രീലങ്ക13.68%, പാകിസ്ഥാൻ12.00%, ബംഗ്ലാദേശ്8.00%.
ആഗോള തലത്തിൽ ഒരു രാജ്യത്തിന് സുസ്ഥിരമായ പൊതുച്ചെലവുകളും സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയും ഉറപ്പാക്കണമെങ്കിൽ കുറഞ്ഞത് 15 ശതമാനമെങ്കിലും നികുതി-ജിഡിപി അനുപാതം വേണമെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധരുടെ പൊതു മാനദണ്ഡം. എന്നാൽ ഇതിന്റെ പകുതിയോളം മാത്രമാണ് ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സമ്പാദ്യം.വരുമാന ചോർച്ചയ്ക്ക് പിന്നിലെ കാരണങ്ങൾബംഗ്ലാദേശിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ഈ നിലയിലേക്ക് എത്തിച്ചതിന് പിന്നിൽ പ്രധാനമായും അഞ്ച് കാരണങ്ങളാണ് റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്.
രാജ്യത്തെ ഗ്രാമീണ വിപണികളും ഉപനഗരങ്ങളിലെ വാണിജ്യ കേന്ദ്രങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വലിയൊരു വിഭാഗം ബിസിനസ്സുകളും ഇപ്പോഴും ഔദ്യോഗിക നികുതി ശൃംഖലയ്ക്ക് പുറത്താണ്. വ്യവസ്ഥാപിതമല്ലാത്ത തൊഴിൽ-വ്യാപാര മേഖലകൾ രാജ്യത്ത് ശക്തമായി തുടരുന്നു. വൻകിട കമ്പനികൾക്കും മേഖലകൾക്കും നൽകുന്ന അമിതമായ നികുതി ഇളവുകളും ടാക്സ് ഹോളിഡേകളും ഖജനാവിലേക്കുള്ള വരവ് കുറയ്ക്കുന്നു. വ്യാപകമായ അഴിമതി കാരണം നികുതി അടയ്ക്കുന്നതിൽ പൗരന്മാർക്ക് വലിയ മടിയുണ്ട്. തങ്ങൾ നൽകുന്ന പണം കൃത്യമായ പൊതുസേവനങ്ങൾക്കായി വിനിയോഗിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്ന ചിന്ത അവരെ നികുതി വെട്ടിപ്പിന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
നേരിട്ടുള്ള നികുതി കൃത്യമായി പിരിച്ചെടുക്കാൻ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് സാധിക്കുന്നില്ല.മാനവിക വികസനത്തെ ബാധിക്കുന്ന കരിനിഴൽസർക്കാരിന്റെ സാമ്പത്തിക ശേഷി വർഷങ്ങളായി പരിമിതപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ സാമൂഹിക വികസനത്തെയാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിച്ചിരിക്കുന്നത്. പൊതുവരുമാനം കുറഞ്ഞതോടെ ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ പ്രധാന മേഖലകളിൽ ദീർഘകാലമായി നിക്ഷേപം നടത്താൻ സർക്കാരിന് സാധിക്കുന്നില്ല. ഇത് ബംഗ്ലാദേശിന്റെ മാനുഷിക മൂലധന വികസനത്തിന് വലിയ തിരിച്ചടിയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
ഓസ്ട്രിയ, ഡെൻമാർക്ക്, ഫിൻലാൻഡ്, നോർവേ തുടങ്ങിയ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ജിഡിപിയുടെ 50 ശതമാനത്തിലധികം തുക പൊതുവരുമാനമായി സമാഹരിക്കുമ്പോൾ, ബംഗ്ലാദേശ് ഉൾപ്പെടെ ലോകത്തെ 70-ലധികം വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ 15 ശതമാനത്തിന് താഴെ മാത്രം വരുമാനവുമായി വലിയ പ്രതിസന്ധി നേരിടുകയാണ്. നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്ന പരിഹാരങ്ങൾഅടിയന്തരമായ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കരണങ്ങളാണ് ബംഗ്ലാദേശിന് ഇനി ആവശ്യം.
നികുതി അടിത്തറ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം നേരിട്ടുള്ള നികുതി സമ്പ്രദായം ശക്തമാക്കണം. ഭൂമി മൂല്യനിർണ്ണയ റിപ്പോർട്ടിംഗ് കൂടുതൽ സുതാര്യമാക്കുക, നികുതി വെട്ടിപ്പ് തടയുന്നതിനായി ഡിജിറ്റൽ നികുതി സംവിധാനങ്ങൾ വേഗത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുക എന്നിവയാണ് രാജ്യം രക്ഷപെടാൻ മുന്നിലുള്ള പ്രധാന വഴികൾ. ഡിജിറ്റലൈസേഷനിലൂടെയും സുതാര്യതയിലൂടെയും മാത്രമേ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഭരണസംവിധാനങ്ങളിലുള്ള വിശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കാനും രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വത്തിലേക്ക് നയിക്കാനും സാധിക്കൂ.
