ടെഹ്റാനിൽ ആരംഭിച്ച ഇറാന്റെ മുൻ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകൾക്കിടെ ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുന്നത് ഒരു കൊച്ചു ശവപ്പെട്ടിയാണ്. ദേശീയ പതാകയിൽ പൊതിഞ്ഞ് കിടക്കുന്ന 14 മാസം പ്രായമുള്ള സഹ്റ മുഹമ്മദി ഗോൾപായേഗാനിയുടെ ശവപ്പെട്ടി യുദ്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്ന മനുഷ്യ ദുരന്തത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഹൃദയഭേദകമായ ഓർമയായി മാറുകയാണ്.
ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഖമേനിക്കും കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും അന്തിമാഞ്ജലി അർപ്പിക്കാനെത്തുമ്പോൾ, വലിയ ശവപ്പെട്ടികൾക്കിടയിൽ കിടക്കുന്ന കുഞ്ഞിന്റെ ശവപ്പെട്ടി കണ്ട പലർക്കും കണ്ണീർ അടക്കാനായില്ല. അധികാര രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും യുദ്ധ തന്ത്രങ്ങളുടെയും പിന്നിൽ സാധാരണ കുടുംബങ്ങളാണ് ഏറ്റവും വലിയ വില നൽകുന്നതെന്ന സത്യം ഈ കാഴ്ച വീണ്ടും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ വർഷം ഫെബ്രുവരി 28-ന് നടന്ന ഇസ്രായേൽ വ്യോമാക്രമണത്തിലാണ് 86-കാരനായ ഖമേനിക്കൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത മകൾ, മരുമകൻ, മരുമകൾ, ചെറുമകൾ സഹ്റ എന്നിവരും കൊല്ലപ്പെട്ടത്. അമേരിക്ക–ഇസ്രായേൽ സംയുക്ത സൈനിക നടപടികളുടെ ആദ്യ ദിവസങ്ങളിലായിരുന്നു ആക്രമണം.
സുരക്ഷാ സാഹചര്യങ്ങൾ മൂലം നാല് മാസത്തിലേറെയായി മൃതദേഹങ്ങൾ പ്രത്യേക സംരക്ഷണത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. മേഖലയിലെ സംഘർഷാവസ്ഥയിൽ നേരിയ ശമനം വന്നതോടെയാണ് ഇപ്പോൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിക്കാനുള്ള അവസരം ഒരുക്കിയത്.
ജൂലൈ 9-ന് മഷ്ഹാദിലെ വിശുദ്ധ ഇമാം റെസ ദേവാലയത്തിന് സമീപമാണ് ഖമേനിയെയും കുടുംബാംഗങ്ങളെയും സംസ്കരിക്കുക. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയവും സൈനികവുമായ ചർച്ചകൾക്കപ്പുറം, അന്ത്യയാത്രയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സന്ദേശമായി മാറിയിരിക്കുന്നത് ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ നിശബ്ദ സാന്നിധ്യമാണ്—യുദ്ധങ്ങൾക്ക് വിജയികളില്ലെന്നും നഷ്ടങ്ങൾ മനുഷ്യരുടേതാണെന്നും ഓർമിപ്പിക്കുന്ന വേദനാജനകമായ ചിത്രം.
