ഭാവിയിലെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെയും സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങളുടെയും അടിത്തറയായി മാറുന്ന നിർണായക ധാതുക്കളുടെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കാൻ ഇന്ത്യ ആഗോളതലത്തിൽ വ്യാപകമായ നയതന്ത്ര-വാണിജ്യ നീക്കങ്ങളുമായി മുന്നേറുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ 24 രാജ്യങ്ങളുമായി വിവിധ സഹകരണ കരാറുകളിൽ ഒപ്പുവെച്ച ഇന്ത്യ, 11 രാജ്യങ്ങളുമായി കൂടി ചർച്ചകൾ തുടരുകയാണ്. ശുദ്ധ ഊർജ്ജം, ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾ, പ്രതിരോധം, സെമികണ്ടക്ടർ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ ഭാവി വ്യവസായങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളുടെ സ്ഥിരമായ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
നിലവിൽ ചില രാജ്യങ്ങളിലോ പ്രദേശങ്ങളിലോ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ധാതു വിതരണ ശൃംഖലകളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഇന്ത്യയുടെ ഈ പുതിയ തന്ത്രം. ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിലോ സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങളിലോ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ നിർണായക ധാതുക്കളുടെ ലഭ്യതയെ ബാധിക്കാതിരിക്കാനാണ് വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായി ഇന്ത്യ ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത്.
ഖനി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, വടക്കേ അമേരിക്ക, യൂറോപ്പ്, ആഫ്രിക്ക, പശ്ചിമേഷ്യ, മധ്യേഷ്യ, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ, ഓസ്ട്രേലിയ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലായി ഇന്ത്യ ശക്തമായ പങ്കാളിത്ത ശൃംഖല സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അമേരിക്ക, കാനഡ, ബ്രിട്ടൻ, ജർമ്മനി, ഫ്രാൻസ്, ഇറ്റലി, നെതർലാൻഡ്സ്, ജപ്പാൻ, ഓസ്ട്രേലിയ, ബ്രസീൽ, അർജന്റീന, ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോ, ഘാന, നമീബിയ, സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, ഇസ്രായേൽ, വിയറ്റ്നാം, മൊസാംബിക്, സിംബാബ്വെ, മലാവി, റഷ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായി ഇന്ത്യ ഇതിനകം സഹകരണ ചട്ടക്കൂടുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ സഹകരണം ധാതുക്കളുടെ വാങ്ങലിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. ഖനന പര്യവേക്ഷണം, സംസ്കരണം, സാങ്കേതികവിദ്യ കൈമാറ്റം, നിക്ഷേപം, വിതരണ ശൃംഖലകളുടെ സുരക്ഷ എന്നിവയും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ഇലക്ട്രിക് വാഹന ബാറ്ററികൾക്കും പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ പദ്ധതികൾക്കും നിർണായകമായ ലിഥിയം, കൊബാൾട്ട്, നിക്കൽ, ചെമ്പ്, അപൂർവ എർത്ത് മൂലകങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഇന്ത്യ പ്രധാനമായും ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇവയാണ് ഭാവിയിലെ ഊർജ്ജ സംവിധാനങ്ങളുടെയും ഹൈടെക് വ്യവസായങ്ങളുടെയും പ്രധാന അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ.
ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾ, സോളാർ പാനലുകൾ, കാറ്റാടി യന്ത്രങ്ങൾ, ഊർജ്ജ സംഭരണ സംവിധാനങ്ങൾ, പ്രതിരോധ ഉപകരണങ്ങൾ, ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിന് ഈ ധാതുക്കൾ അനിവാര്യമാണ്.
നിലവിലുള്ള കരാറുകൾക്ക് പുറമെ, ചിലി, പെറു, സാംബിയ, ബൊളീവിയ, കസാക്കിസ്ഥാൻ, മംഗോളിയ, ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ, കിർഗിസ്ഥാൻ, തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ, താജിക്കിസ്ഥാൻ, മ്യാൻമർ, ഇന്തോനേഷ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായി ഇന്ത്യ കൂടുതൽ സഹകരണം സംബന്ധിച്ച് ചർച്ചകൾ നടത്തിവരികയാണ്.
ലിഥിയം, ചെമ്പ്, അപൂർവ എർത്ത് മൂലകങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം വിദേശ ഖനന മേഖലകളിൽ ഇന്ത്യൻ നിക്ഷേപം വർധിപ്പിക്കാനും സർക്കാർ ശ്രമിക്കുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ സെമികണ്ടക്ടർ മേഖല ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതും ഈ തന്ത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നാണ്. ജപ്പാൻ, നെതർലാൻഡ്സ്, ജർമ്മനി, അമേരിക്ക തുടങ്ങിയ സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള സഹകരണം ആഭ്യന്തര ചിപ്പ് നിർമ്മാണ ശേഷി വർധിപ്പിക്കാനും ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലകളിൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം ശക്തമാക്കാനും സഹായിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
കൊവിഡ് മഹാമാരിക്കാലത്തും പിന്നീട് ഉണ്ടായ ആഗോള വിതരണ പ്രതിസന്ധികളിലും സെമികണ്ടക്ടർ ക്ഷാമം ലോക വ്യവസായങ്ങളെ സാരമായി ബാധിച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ ചിപ്പ് നിർമ്മാണത്തിന് ആവശ്യമായ ധാതുക്കളുടെയും സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും സുരക്ഷിത ലഭ്യത ഇന്ത്യയ്ക്ക് നിർണായകമാണ്.
ശുദ്ധ ഊർജ്ജ പരിവർത്തനവും ഹരിത സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലേക്കുള്ള നീക്കവും വേഗത്തിലാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ നിർണായക ധാതുക്കൾ ഭാവിയിലെ “പുതിയ എണ്ണ” എന്ന വിശേഷണം നേടിക്കഴിഞ്ഞു. ഈ വിഭവങ്ങളിലേക്കുള്ള സ്ഥിരവും സുരക്ഷിതവുമായ പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കാൻ ഇന്ത്യ നടത്തുന്ന ആഗോള നീക്കങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക, സാങ്കേതിക, ഊർജ്ജ സുരക്ഷാ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് വലിയ കരുത്താകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
