1949 ഓഗസ്റ്റിൽ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനാ സഭയിൽ നടന്ന പൗരത്വ ചർച്ചകൾ സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ഭാവിയെ നിർണയിച്ച ഏറ്റവും നിർണായകമായ സംവാദങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. ഭരണഘടനയുടെ കരട് തയ്യാറാക്കിയ സമിതിയുടെ അധ്യക്ഷനായിരുന്ന ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കർ പോലും പൗരത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആർട്ടിക്കിൾ 5 തങ്ങൾക്ക് വലിയ “തലവേദന” സൃഷ്ടിച്ച വിഷയമാണെന്ന് തുറന്നുപറഞ്ഞിരുന്നു. ഏകദേശം 140 ഭേദഗതികളാണ് ഈ വിഷയത്തിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. അത്രയും സങ്കീർണമായ അവസ്ഥയെ ഭരണഘടനാ സഭാ അധ്യക്ഷൻ ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ് വിശേഷിപ്പിച്ചത് “ഇടതൂർന്ന വനത്തിന്” സമാനമായ ചർച്ചയെന്നായിരുന്നു.
സ്വാതന്ത്ര്യവും വിഭജനവും ഒരേസമയം അനുഭവിച്ച ഇന്ത്യയ്ക്ക്, ആരെല്ലാം ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരാകണം എന്ന ചോദ്യം ഒരു നിയമപ്രശ്നം മാത്രമായിരുന്നില്ല. അത് രാജ്യത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ നിർവചിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവും മാനുഷികവുമായ ചോദ്യമായിരുന്നു.
മധ്യപ്രവിശ്യകളെയും ബെരാറിനെയും പ്രതിനിധീകരിച്ച പണ്ഡിറ്റ് ഷാംറാവു ദേശ്മുഖ് അംബേദ്കറുടെ കരടിനെ ശക്തമായി എതിർത്തവരിൽ പ്രധാനിയായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ പൗരത്വത്തെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും “വിലകുറഞ്ഞ പൗരത്വമായി” മാറ്റുകയാണ് ഈ നിർവചനമെന്ന് അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചു.
ഇന്ത്യൻ മാതാപിതാക്കൾക്ക് ജനിച്ചവർക്കും സ്വാഭാവികമായി ഇന്ത്യൻ വംശപരമ്പരയുള്ളവർക്കുമാത്രമേ പൗരത്വം നൽകാവൂ എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്. കൂടാതെ, മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുടെ പൗരത്വമില്ലാത്ത ഹിന്ദുക്കൾക്കും സിഖുകാർക്കും പ്രത്യേക പരിഗണന നൽകണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
അഞ്ചുവർഷം ഇന്ത്യയിൽ താമസിച്ചാൽ മാത്രം ഒരാൾക്ക് പൗരത്വം നൽകുന്നത് ശരിയല്ലെന്നും ദേശ്മുഖ് വാദിച്ചു. രാജ്യത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തോടും ചരിത്രത്തോടും ബന്ധമില്ലാത്തവർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ പൗരത്വം ലഭിക്കുന്നത് ദേശീയ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടിയാകുമെന്ന ആശങ്കയും അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
ജനിച്ച സ്ഥലമോ, മാതാപിതാക്കളുടെ പൗരത്വമോ?
പൗരത്വ ചർച്ചയിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന വിഷയമായിരുന്നു ജന്മസ്ഥലത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പൗരത്വം. ഇന്ത്യൻ മണ്ണിൽ ജനിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും പൗരത്വം നൽകുന്ന ആശയത്തെ ദേശ്മുഖ് എതിർത്തു.
ഒരു വിദേശ ദമ്പതികൾ ഇന്ത്യയിലെ വിമാനത്താവളത്തിൽ താൽക്കാലികമായി തങ്ങിയിരിക്കുമ്പോൾ കുട്ടി ജനിച്ചാൽ, ആ കുഞ്ഞിന് ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം ലഭിക്കുമെന്ന സാഹചര്യം അദ്ദേഹം ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇത് യുക്തിസഹമല്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം.
പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ നിന്നുള്ള നസിറുദ്ദീൻ അഹമ്മദും സമാനമായ ആശങ്കകൾ പങ്കുവച്ചു. കുട്ടിയുടെ പൗരത്വം മാതാപിതാക്കളുടെ പൗരത്വത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് നിശ്ചയിക്കേണ്ടതെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. അല്ലാത്തപക്ഷം ഒരേ കുട്ടിയെ ഒന്നിലധികം രാജ്യങ്ങൾ സ്വന്തം പൗരനായി അവകാശപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുമെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
വിഭജനത്തെ തുടർന്ന് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ അതിർത്തികൾ കടന്ന് അഭയാർത്ഥികളായി മാറിയിരുന്നു. കിഴക്കൻ പഞ്ചാബിൽ നിന്നുള്ള ഭൂപീന്ദർ സിംഗ് മാൻ, ഇവർക്കുള്ള സംരക്ഷണം ഭരണഘടനാ കരടിൽ പര്യാപ്തമല്ലെന്ന് വിമർശിച്ചു.
മതകലാപങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട് ഇന്ത്യയിലെത്തിയവർക്ക് രജിസ്ട്രേഷനോ മറ്റു നടപടിക്രമങ്ങളോ കൂടാതെ സ്വമേധയാ പൗരത്വം നൽകണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. 1948 ജൂലൈ 19 എന്ന അവസാന തീയതി നിശ്ചയിച്ചതിനെയും അദ്ദേഹം ചോദ്യം ചെയ്തു. ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി ഓടിയ അഭയാർത്ഥികൾക്ക് ഇത്തരമൊരു തീയതി മുൻകൂട്ടി അറിയാൻ കഴിയില്ലെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
നെഹ്റുവിന്റെ മതേതര കാഴ്ചപ്പാട്
പൗരത്വ ചർച്ചകളിൽ നിർണായകമായ ഇടപെടലാണ് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ജവഹർലാൽ നെഹ്റു നടത്തിയത്. പൗരത്വം മതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർവചിക്കരുതെന്നും നീതിയും സമത്വവും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ഉറച്ച നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു.
വിഭജനത്തിന്റെ വേദനയും അഭയാർത്ഥികളുടെ ദുരിതവും മനസിലാക്കിയാണ് കരട് തയ്യാറാക്കിയതെന്ന് നെഹ്റു വിശദീകരിച്ചു. ഇന്ത്യയെ സ്ഥിരം വാസസ്ഥലമാക്കാൻ തീരുമാനിച്ച അഭയാർത്ഥികൾക്ക് പൗരത്വം നിഷേധിക്കുന്നത് വലിയ അനീതിയായിരിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
മതപരമായ തിരിച്ചറിയലിനെക്കാൾ മനുഷ്യാവകാശത്തിനും നീതിക്കും മുൻഗണന നൽകുന്ന സമീപനമാണ് ഇന്ത്യ സ്വീകരിക്കേണ്ടതെന്ന് നെഹ്റു വാദിച്ചു.
അംബേദ്കറുടെ കരട് വിജയിച്ചത് എങ്ങനെ?
നീണ്ട ചർച്ചകൾക്കും നിരവധി ഭേദഗതി നിർദേശങ്ങൾക്കും ഒടുവിൽ ഭരണഘടനാ സഭ അംബേദ്കറുടെ കരടിനെ അംഗീകരിച്ചു. മതത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പൗരത്വ ആശയവും വംശപരമ്പരയെ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നിർവചനവും സഭ തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
പകരം, ഇന്ത്യയിൽ താമസിക്കുന്നതും രാജ്യവുമായി യഥാർത്ഥ ബന്ധമുള്ളതുമായ ആളുകളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മതേതരവും പ്രദേശികാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ളതുമായ പൗരത്വ സങ്കൽപ്പമാണ് ഭരണഘടന സ്വീകരിച്ചത്.
അതേസമയം, ഭാവിയിൽ ആവശ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാൻ പാർലമെന്റിന് അധികാരം നൽകുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് 1955-ലെ പൗരത്വ നിയമം ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിയമങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നതിനുള്ള അടിത്തറയും ഈ ചർച്ചകളിലൂടെ പാകപ്പെട്ടിരുന്നു.
സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യകാല രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതായ ഈ സംവാദം, ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യവും മതേതരത്വവും എങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടുവെന്നതിന്റെ ചരിത്രരേഖ കൂടിയാണ്. പൗരത്വം എന്ന ആശയം വെറും നിയമപരമായ തിരിച്ചറിയൽ മാത്രമല്ല, രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെ നിർവചിക്കുന്ന മൂല്യങ്ങളുടെ പ്രതിഫലനമാണെന്ന് ഭരണഘടനാ സഭയുടെ ഈ ചരിത്രചർച്ചകൾ ഇന്നും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
