രാജ്യത്തെ ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിലെ മിച്ച പണത്തിന്റെ അളവ് റെക്കോർഡ് ഉയരത്തിലെത്തിയ സാഹചര്യത്തിൽ, അധിക ലിക്വിഡിറ്റി നിയന്ത്രിക്കാൻ റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ നിർണായക നടപടിയുമായി രംഗത്തെത്തി. ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് 30 ദിവസത്തേക്ക് 7 ലക്ഷം കോടി രൂപ പിൻവലിക്കുന്നതിനായി തിങ്കളാഴ്ച ‘വേരിയബിൾ റേറ്റ് റിവേഴ്സ് റിപ്പോ’ (VRRR) ലേലം നടത്തുമെന്ന് ആർബിഐ അറിയിച്ചു.
അടുത്തിടെ നടത്തിയ ലിക്വിഡിറ്റി മാനേജ്മെന്റ് നടപടികളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഇത് ദീർഘകാല നടപടിയായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. മുൻപ് പരമാവധി 15 ദിവസത്തേക്കാണ് ബാങ്കുകളിൽ നിന്നുള്ള അധിക പണം ആർബിഐ ആഗിരണം ചെയ്തിരുന്നത്. എന്നാൽ പുതിയ നടപടിയിലൂടെ 30 ദിവസത്തേക്ക് ബാങ്കുകൾക്ക് തങ്ങളുടെ ഫണ്ടുകൾ ആർബിഐയിൽ നിക്ഷേപിക്കാൻ അവസരം ലഭിക്കും. ഇതുവഴി ഹ്രസ്വകാല പണവിപണിയിൽ കൂടുതൽ നിയന്ത്രണം ഉറപ്പാക്കാനാണ് കേന്ദ്ര ബാങ്കിന്റെ ലക്ഷ്യം.
നിലവിൽ രാജ്യത്തെ ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിൽ ഏകദേശം 10.5 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ മിച്ച ലിക്വിഡിറ്റിയുണ്ടെന്നാണ് കണക്കുകൾ. വിദേശത്തുള്ള ഇന്ത്യക്കാർ (എൻആർഐകൾ) ബാങ്കുകളിൽ വൻതോതിൽ ഡോളർ നിക്ഷേപം നടത്തിയതോടെയാണ് ഈ സാഹചര്യം രൂപപ്പെട്ടത്. ഈ വിദേശനാണ്യം രൂപയാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയിലൂടെ വലിയ തോതിൽ പണം ബാങ്കിംഗ് മേഖലയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തി.
വിദേശത്തുള്ള ഇന്ത്യക്കാരിൽ നിന്ന് നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കാൻ ആർബിഐ നടപ്പാക്കിയ പദ്ധതി ശ്രദ്ധേയ വിജയമാണ് കൈവരിച്ചത്. ആഗസ്റ്റിൽ പദ്ധതി അവസാനിക്കുമ്പോൾ റെക്കോർഡ് തുകയായ 127 ബില്യൺ ഡോളർ സമാഹരിക്കപ്പെട്ടു. നിശ്ചയിച്ച സമയത്തേക്കാൾ ഒരു മാസം മുമ്പാണ് പദ്ധതി അവസാനിപ്പിച്ചത്. ബാങ്കുകൾക്കും പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും നൽകിയ മറ്റ് ധനസഹായ പദ്ധതികളുൾപ്പെടെ ഏകദേശം 136.4 ബില്യൺ ഡോളറാണ് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തിയത്.
ഈ വൻതോതിലുള്ള പണഒഴുക്ക് ബാങ്കുകൾ തമ്മിലുള്ള ഹ്രസ്വകാല വായ്പാ വിപണിയിലും സ്വാധീനം ചെലുത്തി. ഒറ്റരാത്രി വായ്പകളുടെ പലിശനിരക്കുകൾ താഴ്ന്നതോടെ, വെയ്റ്റഡ് ആവറേജ് കോൾ റേറ്റ് ആർബിഐയുടെ നയപലിശ നിരക്കിനേക്കാൾ താഴെയായി. വിപണിയിൽ ആഘാതമുണ്ടാക്കാതെ അധിക പണം ക്രമാനുഗതമായി പിൻവലിക്കുകയാണ് നിലവിൽ ആർബിഐ നേരിടുന്ന പ്രധാന വെല്ലുവിളിയെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്.
