മഹാരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പുതിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി ദേവേന്ദ്ര ഫഡ്‌നാവിസും ശിവസേന (യുബിടി) അധ്യക്ഷൻ ഉദ്ധവ് താക്കറെയും മഹാരാഷ്ട്ര നവനിർമ്മാൺ സേന (എംഎൻഎസ്) അധ്യക്ഷൻ രാജ് താക്കറെയും ഒരേ വേദിയിൽ. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളായ മൂന്ന് നേതാക്കൾ പൊതുപരിപാടിയിൽ ഒരുമിച്ചെത്തിയതിനു പുറമെ, ചടങ്ങിന് മുമ്പ് സ്വകാര്യമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുകയും ചെയ്തതോടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ആകാംക്ഷ വർധിച്ചത്.
ബിജെപിയും ഏകനാഥ് ഷിൻഡെ നയിക്കുന്ന ശിവസേനയും തമ്മിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ശക്തമാകുന്നുവെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾക്കിടയിലാണ് ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. എന്നാൽ, നേതാക്കൾ തമ്മിൽ നടന്ന ചർച്ചകളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ ഔദ്യോഗികമായി പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല. മുഖ്യമന്ത്രിയുമായി അടുത്ത വൃത്തങ്ങൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, കൂടിക്കാഴ്ച വെറുമൊരു സൗഹൃദ ചായസൽക്കാരമായിരുന്നു.
വ്യാഴാഴ്ച മുംബൈയിൽ നടന്ന ‘മഹാരാഷ്ട്ര ഹാസ്യ രേഖ’ എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രകാശനച്ചടങ്ങായിരുന്നു രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അപൂർവമായ ഈ ഒത്തുചേരലിന് വേദിയായത്. പ്രശസ്ത കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് പ്രശാന്ത് കുൽക്കർണി എഡിറ്റ് ചെയ്ത പുസ്തകം മറാത്തി രാഷ്ട്രീയ ആക്ഷേപഹാസ്യത്തിന്റെ നൂറുവർഷത്തെ ചരിത്രമാണ് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. ചടങ്ങിന് മുമ്പ് ഫഡ്‌നാവിസും ഉദ്ധവ്, രാജ് താക്കറെയും ഒരുമിച്ചിരുന്ന് സംസാരിച്ചത് പരിപാടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം വർധിപ്പിച്ചു.
ചടങ്ങിനിടെ നേതാക്കൾ തമ്മിൽ നടന്ന തമാശനിറഞ്ഞ സംഭാഷണങ്ങളും ശ്രദ്ധേയമായി. രാജ് താക്കറെയുടെ ക്ഷണപ്രകാരമാണ് ഫഡ്‌നാവിസ് പരിപാടിക്കെത്തിയതെന്ന് മന്ത്രി ആശിഷ് ഷേലാർ പറഞ്ഞതോടെ, 2029 വരെയും ഫഡ്‌നാവിസ് മുഖ്യമന്ത്രിയായി തുടരട്ടെയെന്ന് രാജ് താക്കറെ പരിഹാസരൂപേണ ആശംസിച്ചു. രാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറം കലാ-സാംസ്കാരിക വേദികളിൽ നേതാക്കൾ ഒരുമിക്കുന്നതിന് മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ദീർഘകാല പാരമ്പര്യമുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം ഓർമിപ്പിച്ചു.
മറുപടിയായി, 2019 വരെ ഉദ്ധവ് താക്കറെ വിളിക്കുമ്പോഴെല്ലാം താൻ അദ്ദേഹത്തെ കാണാൻ പോകാറുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഫഡ്‌നാവിസ് പറഞ്ഞു. പിന്നീട് ഉദ്ധവിന്റെ വിളിക്കായി കാത്തിരിക്കേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായെന്നും അദ്ദേഹം തമാശയായി കൂട്ടിച്ചേർത്തു. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾ ഒരേ വേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിൽ അസ്വാഭാവികതയില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
മുംബൈയിൽ കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾക്കായി പ്രത്യേക ഗാലറി സ്ഥാപിക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശവും ഫഡ്‌നാവിസ് മുന്നോട്ടുവച്ചു. പദ്ധതി യാഥാർഥ്യമാക്കാൻ താക്കറെ സഹോദരന്മാരുടെ സഹകരണം തേടുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
അതേസമയം, ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് പിന്നിലെ രാഷ്ട്രീയസാധ്യതകളാണ് ഇപ്പോൾ ചർച്ചയാകുന്നത്. അടുത്തിടെ നടന്ന മഹാരാഷ്ട്ര ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മഹാ വികാസ് അഘാഡി അഞ്ച് സീറ്റുകളിൽ മൂന്നെണ്ണം നേടിയപ്പോൾ മഹായുതിക്ക് രണ്ട് സീറ്റുകൾ മാത്രമാണ് ലഭിച്ചത്. ഇതിനു പിന്നാലെ ബിജെപിയും ഷിൻഡെ വിഭാഗവും തമ്മിലുള്ള പരസ്പര വിമർശനങ്ങൾ ശക്തമായിരുന്നു.
ഈ രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഫഡ്‌നാവിസും താക്കറെ സഹോദരന്മാരും ഒരുമിച്ചെത്തിയത് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങളുടെ സൂചനയാണോയെന്ന ചോദ്യവും ഉയരുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ, ഒരു കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ പേരിൽ പുതിയ സഖ്യസാധ്യതകൾ പ്രവചിക്കാനാകില്ലെന്നാണ് ബിജെപി നേതാവ് പ്രവീൺ ദാരേക്കറിന്റെ പ്രതികരണം.
രാഷ്ട്രീയത്തിൽ അകന്നുനിൽക്കുന്നവർ സാംസ്കാരിക വേദിയിൽ കൈകോർത്തപ്പോൾ മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ചർച്ചയായത് ഒരു പുസ്തകപ്രകാശനം മാത്രമല്ല; വരുംനാളുകളിലെ രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സാധ്യതകളും കൂടിയാണ്.
