ഡൽഹിയിൽ പ്രതിഷേധങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കാൻ പുതിയ വേദികൾ തേടേണ്ടിവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, രാംലീല മൈതാനിയിലെ ഉയർന്ന വാടകയും മറ്റ് ചെലവുകളും സമരസംഘാടകർക്ക് വെല്ലുവിളിയാകുന്നു. ഒരുകാലത്ത് പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്ന ജന്തർ മന്തറിനെ വേദികളുടെ പട്ടികയിൽനിന്ന് നീക്കിയതോടെ പകരം സ്ഥലങ്ങൾ ആശ്രയിക്കേണ്ടിവരുകയാണ്. രാംലീല മൈതാനിയിൽ ഒരു ദിവസത്തെ പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കാൻ നികുതികൾ ഉൾപ്പെടെ ആദ്യദിനം 1.21 ലക്ഷം രൂപ വരെ ചെലവാകുമെന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
12 ഏക്കറോളം വിസ്തൃതിയുള്ള രാംലീല മൈതാനിയിൽ ഏകദേശം 50,000 പേർക്ക് പങ്കെടുക്കാവുന്ന പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാം. മൈതാനം ബുക്ക് ചെയ്യുന്നതിന് പ്രതിദിനം 50,000 രൂപയാണ് വാടക. ഇതിന് പുറമേ 55,000 രൂപയുടെ സെക്യൂരിറ്റി നിക്ഷേപവും നൽകണം. നിശ്ചിത വ്യവസ്ഥകൾക്ക് വിധേയമായി ഈ തുക തിരികെ ലഭിക്കും. നികുതികളും മറ്റ് ചാർജുകളും ഉൾപ്പെടെ ആദ്യദിനത്തെ ആകെ ചെലവ് 1.21 ലക്ഷം രൂപയോളം വരുമെന്നാണ് കണക്ക്.
ചെറിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കായി മൈതാനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം സൗജന്യമായി അനുവദിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും പരമാവധി 150 പേർക്ക് മാത്രമേ ഇവിടെ പങ്കെടുക്കാനാകൂ.
പൊലീസ് അനുമതി നിർബന്ധം
ഡൽഹി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ പാർക്ക് വകുപ്പിലൂടെയാണ് രാംലീല മൈതാനം ബുക്ക് ചെയ്യേണ്ടത്. ഇതിനായി ഡൽഹി പൊലീസിന്റെ എതിർപ്പില്ലാ സർട്ടിഫിക്കറ്റും നിർബന്ധമാണ്.
ഒക്ടോബർ 11ന് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവനുസരിച്ച് ജന്തർ മന്തറിനെ പ്രതിഷേധ വേദികളുടെ പട്ടികയിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പകരം കിഴക്കൻ ഡൽഹിയിലെ രാംലീല മൈതാനം, ബുരാരി മൈതാനം, സിബിഡി മൈതാനം എന്നിവയാണ് അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധം സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള വിശദമായ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ പ്രത്യേകം പുറത്തിറക്കുമെന്ന് പൊലീസ് അറിയിച്ചു.
ഗതാഗതക്കുരുക്കിനും സാധ്യത
തിരക്കേറിയ വാണിജ്യമേഖലയിലാണ് രാംലീല മൈതാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മൂന്ന് ആശുപത്രികളും മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ ആസ്ഥാനങ്ങളും സമീപത്തുള്ളതിനാൽ വലിയ സമ്മേളനങ്ങൾ ഗതാഗതത്തെ ബാധിക്കുമെന്നാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
വൻ ജനക്കൂട്ടമുണ്ടാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ അസഫ് അലി റോഡിലെ ഗതാഗതം വൺവേയാക്കേണ്ടിവരുന്നതിനൊപ്പം മറ്റു റോഡുകളിലും വഴിതിരിച്ചുവിടലുകൾ ഏർപ്പെടുത്തേണ്ടിവരും. 2014ൽ ഇവിടെ നടന്ന ബിജെപി യോഗത്തെത്തുടർന്ന് ഏകദേശം നാല് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ഐടിഒ വരെ ഗതാഗതം സ്തംഭിച്ചിരുന്നതായി ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഓർമിപ്പിച്ചു.
ചരിത്രപ്രധാനമായ പ്രതിഷേധവേദി
ഒരുകാലത്ത് കുളമായിരുന്ന രാംലീല മൈതാനം 1930ഓടെയാണ് നികത്തി വികസിപ്പിച്ചത്. 1932 മുതൽ ഇവിടെ രാംലീല ആഘോഷങ്ങൾ നടന്നുവരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം അഭയാർഥികൾക്ക് തൊഴിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി 1951ൽ പ്രദേശം വികസിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് രാജ്യത്തെ നിർണായക രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങൾക്കും പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും വേദിയായി മൈതാനം മാറി.
1975ൽ അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ച ദിവസം ജയപ്രകാശ് നാരായണും അടൽ ബിഹാരി വാജ്‌പേയിയും ഇവിടെ നടന്ന സമ്മേളനത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. 2013ൽ അരവിന്ദ് കെജ്‌രിവാൾ ഡൽഹി മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തതും രാംലീല മൈതാനിയിലായിരുന്നു.
പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കുള്ള വേദികൾ പുനർനിശ്ചയിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ, ഉയർന്ന വാടകയും അനുമതിക്കുള്ള നടപടിക്രമങ്ങളും ചെറുകിട സംഘടനകൾക്കും സമരസംഘാടകർക്കും എത്രത്തോളം വെല്ലുവിളിയാകുമെന്ന ചർച്ചയും ശക്തമാകുകയാണ്.
