സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ ആധിപത്യത്തിൽനിന്ന് മോചിതമായ പോളണ്ട് നാല് പതിറ്റാണ്ടിനിടെ കൈവരിച്ചത് ശ്രദ്ധേയമായ സാമ്പത്തിക വളർച്ച. ഒരുകാലത്ത് അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾക്കുപോലും നീണ്ട ക്യൂവിൽ നിൽക്കേണ്ടിവന്ന രാജ്യത്ത് ഇന്ന് ആകാശംമുട്ടുന്ന കെട്ടിടങ്ങളും ആധുനിക ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളും വൻകിട അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതികളും വികസനത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ 20 സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളുടെ പട്ടികയിലും പോളണ്ട് ഇടംപിടിച്ചു.
തലസ്ഥാനമായ വാർസോയിലെ 310 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള വാർസോ ടവറും അതിനടുത്തുള്ള സോവിയറ്റ് കാലത്തെ പാലസ് ഓഫ് കൾച്ചർ ആൻഡ് സയൻസും രാജ്യത്തിന്റെ മാറ്റത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്നു. സോവിയറ്റ് നേതാവ് ജോസഫ് സ്റ്റാലിന്റെ കാലത്ത് പോളണ്ടിന് ലഭിച്ച സമ്മാനമായാണ് പഴയ കെട്ടിടം അറിയപ്പെടുന്നത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണത്തിന്റെ ഓർമയായി അതിനെ കാണുന്നവരും നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രപ്രധാനമായ അടയാളമായി വിലയിരുത്തുന്നവരുമുണ്ട്. എന്നാൽ, അതിനേക്കാൾ ഉയരത്തിൽ തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്ന വാർസോ ടവർ രാജ്യത്തിന്റെ പുതിയ സാമ്പത്തിക ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
1990-കളുടെ മധ്യത്തിൽ യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ ശരാശരി വരുമാനത്തിന്റെ 40 ശതമാനമായിരുന്നു പോളണ്ടിന്റെ വരുമാനനില. കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇത് 81 ശതമാനമായി ഉയർന്നു. എണ്ണ കയറ്റുമതി രാജ്യങ്ങളെയും സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രങ്ങളെയും മാറ്റിനിർത്തിയാൽ പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള വരുമാനവ്യത്യാസം ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ കുറച്ച രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് പോളണ്ട്. കഴിഞ്ഞ വർഷം ദേശീയ വരുമാനം ഒരു ട്രില്യൺ ഡോളർ കടന്നതായും അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധിയുടെ കണക്കുകൾ ഉദ്ധരിച്ച് റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്രതിശീർഷ വരുമാനത്തിൽ ജപ്പാനെയും സ്പെയിനിനെയും ഉടൻ മറികടക്കാൻ രാജ്യത്തിന് കഴിയുമെന്നാണ് പ്രവചനം.
ജനാധിപത്യത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റവും സാമ്പത്തിക മുന്നേറ്റവും
1980-കളിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണകൂടം സൈനികനിയമം ഏർപ്പെടുത്തിയ കാലത്ത് ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ വാങ്ങാൻ മണിക്കൂറുകളോളം ക്യൂവിൽ നിൽക്കേണ്ടിവന്നിരുന്നുവെന്ന് പോളണ്ടിന്റെ ഉപവിദേശകാര്യ മന്ത്രി മാർസിൻ ബോസാക്കി ഓർക്കുന്നു. ഗ്ദാൻസ്കിലെ കപ്പൽശാല തൊഴിലാളികളുടെ സോളിഡാരിറ്റി പ്രസ്ഥാനവും 1979-ൽ ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ മാർപാപ്പ നടത്തിയ പോളണ്ട് സന്ദർശനവും ജനാധിപത്യത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന് നിർണായകമായി.
1990-ൽ ജനാധിപത്യത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം പൂർത്തിയായതും 1999-ൽ നാറ്റോയിലും 2004-ൽ യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിലും അംഗമായതും രാജ്യത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായകമായി. പാശ്ചാത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുമായുള്ള ഏകീകരണം വിദേശ നിക്ഷേപത്തിനും വ്യാപാരത്തിനും തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾക്കും വഴിയൊരുക്കി.
വിദേശത്തുനിന്ന് മടങ്ങിയെത്തുന്നവർ
കൂടുതൽ വരുമാനം തേടി വിദേശത്തേക്ക് കുടിയേറിയിരുന്ന പോളണ്ടുകാർ ഇപ്പോൾ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിത്തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ബ്രിട്ടനിലേക്കുള്ള പോളിഷ് കുടിയേറ്റത്തിൽ ബ്രെക്സിറ്റിനുശേഷം ഇടിവുണ്ടായി. 2021 മുതൽ ഓരോ വർഷവും ബ്രിട്ടനിലേക്ക് എത്തിയ പോളിഷ് പൗരന്മാരുടെ എണ്ണത്തിന്റെ ഇരട്ടിയോളം പേർ അവിടെനിന്ന് മടങ്ങിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. 2024-ൽ ജർമനിയിൽനിന്ന് പോളണ്ടിലേക്ക് കുടിയേറിയ ജർമൻ പൗരന്മാരല്ലാത്തവരുടെ എണ്ണം വിപരീത ദിശയിൽ പോയവരേക്കാൾ കൂടുതലായതും ശ്രദ്ധേയമായി.
ലണ്ടനിലെ ഫോസ്റ്റർ ആൻഡ് പാർട്ണേഴ്സ് സ്ഥാപനത്തിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ചില പോളിഷ് വാസ്തുശില്പികളും ഇപ്പോൾ വാർസോയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയിട്ടുണ്ട്. കുടുംബത്തോടൊപ്പം ജീവിക്കാനും സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ വികസനത്തിൽ പങ്കാളികളാകാനും കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതാണ് തിരിച്ചുവരവിന് കാരണമെന്ന് അവർ പറയുന്നു. യൂറോപ്പിലെ ഏറ്റവും വലിയ പുതിയ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതികളിലൊന്നായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന വാർസോയുടെ പുതിയ വിമാനത്താവളത്തിന്റെ രൂപകൽപ്പനയിലും ഇവർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
വളർച്ചയ്ക്കൊപ്പം വെല്ലുവിളികളും
അതിവേഗ വളർച്ചയ്ക്കൊപ്പം പോളണ്ട് പുതിയ വെല്ലുവിളികളും നേരിടുന്നുണ്ട്. വിദേശ മൂലധനത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് ജീവിതച്ചെലവ് വർധിപ്പിക്കുകയും വാർസോയിലെ താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാരെ കൂടുതൽ സമ്മർദത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു. യൂറോപ്പിലെ ഉയർന്ന വരുമാന അസമത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായി പോളണ്ട് തുടരുന്നതും രാഷ്ട്രീയ ധ്രുവീകരണം ശക്തമാകുന്നതും ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നു.
കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ വൈദഗ്ധ്യമുള്ള തൊഴിലാളികളെ ലഭിക്കുന്നതിനാൽ ഫോക്സ്‌വാഗൺ പോലുള്ള വാഹനനിർമാതാക്കളും കാഡ്ബറി പോലുള്ള കമ്പനികളും ജെ.പി. മോർഗൻ പോലുള്ള ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളും പോളണ്ടിൽ നിക്ഷേപം നടത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ, രാജ്യം പാശ്ചാത്യ യൂറോപ്പിന്റെ വരുമാനനിലയിലേക്ക് അടുക്കുന്നതോടെ കുറഞ്ഞ തൊഴിൽച്ചെലവെന്ന മത്സരനേട്ടം ക്രമേണ കുറയുകയാണ്. മണിക്കൂറിന് ശരാശരി 19.10 യൂറോയാണ് പോളണ്ടിലെ തൊഴിൽച്ചെലവ്. ഇത് ജർമനിയിലെയും ഫ്രാൻസിലെയും നിരക്കിന്റെ ഏകദേശം പകുതിയാണെങ്കിലും വ്യത്യാസം കുറഞ്ഞുവരുന്നു.
സോവിയറ്റ് ആധിപത്യത്തിന്റെ ഓർമകളിൽനിന്ന് ആധുനിക സാമ്പത്തിക ശക്തിയിലേക്കുള്ള പോളണ്ടിന്റെ യാത്ര ശ്രദ്ധേയമാണ്. എന്നാൽ, വളർച്ചയുടെ നേട്ടങ്ങൾ സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലേക്കും എത്തിക്കുകയും വർധിച്ചുവരുന്ന ജീവിതച്ചെലവും അസമത്വവും നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും രാജ്യത്തിന്റെ അടുത്ത വലിയ പരീക്ഷണം.
